01
Warsztaty Spekulatywna Warszawa
Warszawa nie jest dla nas neutralnym tłem przyszłości, lecz jej aktywną współtwórczynią: materialną, afektywną, ekologiczną i polityczną. To miasto nieciągłości, zniszczenia i odbudowy, migracji i nierówności, którego przyszłość już teraz powstaje w relacjach między ciałami, infrastrukturami, pamięcią, technologiami i miejskimi ekologiami.
Spekulatywna Warszawa jest intensywnym studiem futures i speculative design, w którym przyszłość nie jest odległym horyzontem do przewidzenia, lecz czymś, co można badać, odczuwać, negocjować i współtworzyć z miejsca, w którym jesteśmy.
Punktem wyjścia jest usytuowana wyobraźnia (situated imaginings - Szagdaj et al., 2022): zdolność wyobrażania przyszłości zakorzenionych w konkretnych miejscach, doświadczeniach, historiach i relacjach.
Zamiast pytać wyłącznie „co wydarzy się w przyszłości?”, pytamy: kto i z jakiej pozycji może ją sobie wyobrażać? Czyje doświadczenia stają się materiałem przyszłości, a czyje pozostają niewidoczne?
Spekulację traktujemy jako praktykę odpowiedzialności i pozostawania ze złożonością. Perspektywy more-than-human, posthumanizm Rosi Braidotti oraz pluriversal design Arturo Escobara pozwalają nam rozszerzyć pytanie o to, z kim projektujemy przyszłość miasta — i kto poza człowiekiem może mieć w niej głos.
Warszawa staje się laboratorium przyszłościowania: usytuowanego i relacyjnego procesu tworzenia alternatywnych przyszłości.
Wychodzimy w miasto, obserwujemy, słuchamy i mapujemy jego napięcia oraz ślady. Interesuje nas nie tylko to, co można zmierzyć, ale także to, co ciało już wie, czego dane nie zapisują i jakie przyszłości pozostają poza dominującą wyobraźnią.
Poprzez kolektywne eksploracje i spekulatywne interwencje osoby studiujące poszerzają wyobraźnię i rozwijają zdolność krytycznego, kontekstowego projektowania przyszłości.
Miejsce
School of Form
Format
Tygodniowe i weekendowe warsztaty mistrzowskie w uczniami
02
River Walks – Speculative Mirroring
Jak słuchać miasta poprzez pamięć rzeki? Co rzeka pamięta, czego miasto już nie pamięta — i jakie przyszłości można wyobrazić sobie, podążając za jej śladami?
Speculative Mirroring: River Walks to rozwijana przez nas praktyka badawcza oparta na autorskiej metodzie Experimental Walk, stworzonej przez badaczki designu Julię W. Szagdaj i Beatę Giermasińską. Traktujemy chodzenie jako narzędzie usytuowanego badania i spekulacji — sposób słuchania miasta poprzez ciało, ruch, pamięć, przypadkowe spotkania i materialne ślady miejsca.
W odsłonie Mirror Walks łączymy tę metodę z praktyką teatru immersyjnego francuskiej reżyserki Mélanie Esther Dorey. Wisła i Sekwana stają się rodzajem spekulatywnego lustra: zestawiając dwa miasta poprzez ich rzeki, szukamy podobieństw, różnic, napięć i nieoczywistych rezonansów. Mapujemy to, co powtarzalne, i to, co radykalnie lokalne; to, co jedna rzeka pozwala dostrzec w drugiej.
Projekt jest jednocześnie prototypem rozwijanej przez nas metody badawczej, w której rzeki stają się nićmi łączącymi miasta.Warszawa i Paryż są jej pierwszym polem eksperymentu, ale zależy nam na stworzeniu formatu, który może być powtarzany w innych miejscach — zawsze poprzez chodzenie wzdłuż rzeki, podążanie za jej biegiem i tworzenie relacyjnej kartografii podobieństw, różnic, śladów i napięć.
Uczestnicy stają się w tym procesie spekulatywnymi kartografami. Wspólnie tworzą mapę, która nie tyle dokumentuje miasto, ile rejestruje relację między rzeką, miejscem i tym, co zostało zauważone, zapamiętane lub wyobrażone.
Pamięć traktujemy nie jako stabilne archiwum, lecz jako coś, co odgrywamy na nowo, gubimy, przemieszczamy i czasem wymyślamy. Uczestnicy stają się spekulatywnymi kartografami: prowadzeni przez aktora podążają za śladami polskiej obecności nad Sekwaną i nanoszą swoje obserwacje na wspólną, rozwijającą się mapę. Powstaje ona jako żywy zapis słuchania rzeki i miasta — tego, co pozostaje, co znika i co może zostać ponownie wyobrażone.
Format
Projekt badawczy
03
Spacer Eksperymentalny: etnografia multisensoryczna w praktyce
Warsztat zrealizowany podczas konferencji Re-mind 2026 był jedną z eksperymentalnych odsłon rozwijanej przez nas metody Experimental Walk, skoncentrowaną na multisensorycznym dostrajaniu uwagi do miejsca. Czerpiąc z etnografii multisensorycznej, traktowaliśmy odczuwanie jako formę poznania - sposób dostępu do tych wymiarów miejsca, które często wymykają się tradycyjnym metodom badawczym.
W małych grupach uczestnicy wyruszali na spacer prowadzony przez Re-Attune Maps — abstrakcyjne mapy-instrukcje zachęcające do zatrzymania, zmiany perspektywy i świadomego przekierowywania uwagi. Inspiracją były arts of noticing Anny Tsing: praktyka dostrzegania relacji, śladów i drobnych zakłóceń, które zwykle pozostają na marginesie percepcji.
Spacer stawał się praktyką skanowania sygnałów (signal scanning) — wychwytywania zgodności, dysonansów, powtórzeń i anomalii oraz eksperymentowania z tym, co w ogóle może zostać uznane za sygnał i wiedzę o miejscu. Ciało działało nie tylko jako obserwator, ale jako instrument badawczy: poruszający się, reagujący i dostrajający do otoczenia.
Po spacerze obserwacje przekładane były na mapy, adnotacje i kolaże, a następnie nakładane na siebie we wspólnym kartograficznym asamblażu. Powstał spekulatywny, wielozmysłowy portret miejsca — nie tyle mapa tego, co tam jest, ile zapis tego, co staje się widoczne, słyszalne i odczuwalne, kiedy zaczynamy zwracać uwagę inaczej.
Format
Warsztat i spacer



